Sait Faik Abasıyanık’ın (1906-1954) Mahkeme Kapısı kitabı bu konuda ilk aklımıza gelendir. Haber Akşam Postası gazetesi adına muhabir olarak mahkemelerde 28 röportaj yapıp 1941-42 yıllarında yayınladı. Haliyle sıkıyönetimden dolayı başı derde girerek yargılandı. Ölümünden sonra, 1956 yılında Varlık Yayınları tarafından, bu röportajları kitap haline getirilip yayınlandı.
Sait Faik, hikâyecilikte idolümdür. Baklava Tadında adlı, gerçek hayatı kısa öyküler halinde yazdığım kitabımın daha önsözünde bunu beyan etmiştim. Nedense hayatlarımız arasında bir paralellik kurmuş, onun acıklı ölüm yaşı, en acılı yaşlarıma denk geldiğinden olsa gerek,
“Aleksandra’m mızıka çalsın
Siyaha çalar parmaklarıyla
Güftesi bayağı şarkılar
Adi havalar…”
Bir Masa şiirinde ifade ettiği, 35’inde iken bu tek aşkını bile yaşayamadan, çiçeği çok meyvesi yok akasya ağacı gibi 48’inde bu dünyayı terk eyledi. Yazar arkadaşları Salah Birsel, Sabahattin Kudret Aksal ve Samim Kocagöz’den Aleksandra’sını kıskanan ve bu şüphesi yüzünden aşkıyla evlenemeyen Sait Faik, sirozdan ölmüştür. Burgaz adadaki evi de müzeye çevrilmiştir. Yoksa siz daha Dülger Balığının Ölümü hikâyesini okumadınız mı?
Hayatlarımızdaki paralelliğe gelince uzun uzadıya anlatsam neyi değiştirecek! Tıpkı benim gibi en verimli yıllarında takibata uğrayıp mahkeme kapılarında eziyet çekiyordu. Lakin onun böyle bir kaygısı yoktu ama benim “viran olası hanemde evladı ayalim” vardı. Gerici/mürteci damgasıyla 28 Şubat sürecinde dava kaybederken, garabete bakın ki Maurice Duverger okuyan benden başkası, herhalde bulunmazdı!
Fikirlerine katılmasam da bir siyasi parti liderinin dediği “hukuk siyasetin köpeğidir” söyleyişine katıldığımı ifade ile yetineyim.
Sait Faik her şeyden önce gözlemci bir yazar ve hikâyelerinde hep yaşama sevincini işliyor. Büyüklüğü ve hatırası önünde saygıyla eğiliyor, ruhunu tacizden kendisine rahmetler diliyorum.
Sağdan soldan örneklerle meramımızı pekiştirelim: Çile şairi Necip Fazıl Kısakürek ve Türkçenin şairi Nazım Hikmet Ran da mahkeme kapılarından geçmişler. “Bir bakkalın terekesi bile bu kadar kolay taksim edilmez” deyip Osmanlının paylaşılmasına nazire olarak Devlet Ana’yı yazan, “Donanma Davası”nın mahpusu Kemal Tahir ve
“Parçalandı bir kıtanın toprakları
Aslan payını Aslan olmayan aldı
Kalk yiğidim kalk yine dağ başını duman aldı!”
Diyen Arif Nihat Asya da takibattan, mahkeme kapılarından geçerek adlarını ölümsüzleştirdiler. Bayrak şairimiz kızıl’dan dolayı komünist, “söyle seni oraya dikeyim!” Sözünden dolayı emperyalist ve faşistlikle suçlanmıştır. Yetmedi, “Seccaden Kumlardı” şiirinden dolayı mürteci olarak etiketlenmiştir. Şimdi doğru soru ve özetimiz:
Bu adı geçen şair ve yazarlarımızı herkes biliyor ve hep bilecek de acaba hâkim ve savcıların adını hatırlayan olacak mı?
*** Köşe Yazarlarımız İLESAM (Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği) üyesidir ve telif hakları İLESAM tarafından korunmaktadır. Köşe Yazarlarımızın yazıları izinsiz olarak kopyalanamaz ve başka bir yerde yayınlanamaz. İzin almadan yazıları kopyalayıp başka yerde yayınlayanlar, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri kanunu kapsamında İLESAM'ın kendilerine açaçağı maddi tazminat davasını kabul etmiş sayılır.